Kort antwoord
De Arbeidstijdenwet bevat grenzen voor werktijd, rust, pauzes en nachtdiensten. De cao kan binnen wettelijke ruimte nadere regels bevatten. Daarbovenop maakt de organisatie keuzes over voorspelbaarheid, herstel en invloed op het rooster.
Drie punten om vast te houden
- 01Na een werkdag geldt in de hoofdregel minimaal 11 uur aaneengesloten rust.
- 02Voor consignatie en aanwezigheidsdiensten gelden eigen voorwaarden en uitzonderingen.
- 03Een toegestane uitzondering hoort niet automatisch de standaardplanning te worden.
De Arbeidstijdenwet bepaalt de buitenste grenzen
Rijksoverheid vermeldt dat de Arbeidstijdenwet regels bevat over werktijden, rusttijden, pauzes en nachtdiensten. In de hoofdregel heeft een werknemer na een werkdag minimaal 11 aaneengesloten uren rust. Die periode mag onder voorwaarden eenmaal per zeven dagen worden ingekort tot 8 uur.
Voor consignatie gelden aanvullende grenzen. Rijksoverheid noemt onder meer maximaal 13 uur arbeid per 24 uur, inclusief werk tijdens consignatie, en beperkingen rond consignatie voor en na een nachtdienst.
Cao en functiecontext kunnen nadere regels geven
De Cao GGZ bevat afspraken over onder meer werktijden en diensten. Omdat de Cao GGZ 2025-2026 op 31 juli 2026 is geëindigd en een opvolgende cao op de publicatiedatum nog in onderhandeling is, moet HR steeds aangeven op welke cao-versie een uitleg berust.
Ook wettelijke uitzonderingen kunnen per beroep of inkomensniveau anders uitpakken. Controleer daarom niet alleen een generieke samenvatting, maar de concrete functie, dienstvorm en toepasselijke regeling.
Juridisch toegestaan is de ondergrens, niet de ontwerpdoelstelling
Een rooster kan binnen maximale grenzen blijven en toch leiden tot weinig voorspelbaarheid, opeenvolgende belastende diensten of onvoldoende ervaren herstel. Gezond roosteren vraagt daarom ook informatie over roosterpatronen, ruilingen, overwerk en verstoringen buiten de geplande dienst.
Het recht op onbereikbaarheid uit de Cao GGZ 2025-2026 benadrukte hetzelfde onderscheid: rust op papier heeft weinig waarde als medewerkers structureel buiten werktijd worden benaderd of zelf het gevoel hebben bereikbaar te moeten blijven.
Maak roosterkwaliteit bespreekbaar met concrete signalen
Bepaal welke signalen aanleiding geven tot gesprek, zoals veel korte rustintervallen, herhaalde roosterwijzigingen, terugkerend overwerk, open nachtdiensten of een concentratie van zware diensten bij dezelfde medewerkers.
Geef teams invloed binnen duidelijke kaders. Zelfroosteren of ruilen kan autonomie vergroten, maar ontslaat de werkgever niet van controle op arbeidstijden, bezetting en herstel.
Voor de praktijk
Controlelijst voor HR en leidinggevenden
- Leg vast welke dienstvormen en uitzonderingen in de organisatie voorkomen.
- Controleer wet, actuele cao-versie en lokale afspraken afzonderlijk.
- Meet naast overtredingen ook wijzigingen, overwerk en korte herstelintervallen.
- Maak duidelijk wanneer en via welk kanaal medewerkers onbereikbaar mogen zijn.
- Evalueer roosterkwaliteit samen met de mensen die de diensten werken.
Primaire bronnen
Waar deze publicatie op berust
Bronnen zijn gecontroleerd op 8 augustus 2026. Een bron kan later worden gewijzigd. Controleer bij belangrijke besluiten altijd de actuele versie.
- RijksoverheidWat staat er in de Arbeidstijdenwet over mijn werktijden?Algemeen wettelijk kader voor werktijd, rust, pauze en nachtdienst.
- RijksoverheidWettelijke regels voor werktijden en rusttijdenHoofdregels voor dagelijkse en wekelijkse rust.
- RijksoverheidRegels bij consignatieGrenzen en rust rond oproepdiensten.
- de Nederlandse ggzCao ggz 2025-2026 is gereedOnder meer het recht op onbereikbaarheid in de voorgaande cao.